სასმელი მინერალური წყლები
ფლორა
ფაუნა
მინერალური რესურსები
წყლის რესურსები
საზღვრები
ფართობი
ტერიტორიის ფორმირება
ატმოსფერული ცირკულაცია
მზის რადიაცია
ჰავა
გეოპოლიტიკური მდებარეობა
ეკონომიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა
ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა
საქართველოს სამეფო
სამცხე-საათაბაგო
იმერეთის სამეფო
კახეთის სამეფო
ქართლის სამეფო
ჰერეთის სამეფო
აფხაზთა სამეფო
ტაო-კლარჯეთის სამეფო
ეგრისის სამეფო
იბერიის სამეფო
დიაოხის სამეფო
ქართლ-კახეთის სამეფო XVIII საუკუნის 80-90-იან წლებში
დასავლეთ საქართველოს სამეფო-სამთავროები XVIII საუკუნეში
ქართლ-კახეთი XVIII საუკუნის 40-70 იან წლებში
ქართლის და კახეთის სამეფოები XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში
სამცხე-საათაბაგო XVII საუკუნეში
ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი დანიელი [დავით დათუაშვილი]; დაბადებული 1955წ. თბილისი.
1983-დიაკონი.
1985-მღვდელი.
1991-ბერად აღკვეცა.
1992-ბოდბელი ეპისკოპოსი.
1992-მთავარეპისკოპოსი.
2000-2002 - ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი.
1997-2002 - მისიის და ევანგელიზაციის განყოფილების თავმჯდომარე.
2002 - ჭიათურის ეპარქიის მმართველი.
მისამართი: საქართველო, 4005 ლესელიძის ქ. #75. ივანწმინდა [955] 122 22616, 22971.
თბილისი, საპატრიარქო [995] 32982710. მობ:[955] 99532000. ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია საქართველოს უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთში მდებარეობს და ისტორიული აფხაზეთის სამთავროს ტერიტორიას მოიცავს. მის შემადგენლობაში შედის ქალაქები-სოხუმი, ოჩამჩირე, გალი, გუდაუთა, გაგრა, დაბა ტყვარჩელი და მათი მიმდებარე ტერიტორიები. ცხუმ-აფხაზეთის სამღვდელმთავრო სამწყსოს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მესტიისა და ზემო სვანეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან - ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქიები, ჩრდილოეთის საზღვარი კავკასიონის ცენტრალურ ქედს ემთხვევა, დასავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთისა კი – შავი ზღვისპირა ზოლზე მდებარეობს. საქართველოს სხვა კუთხეების მსგავსად, მოციქულებმა ეს მხარეც მოიარეს და ქრისტიანობა იქადაქეს. ,,ქართლის ცხოვრებისა’’ და წმიდა საეკლესიო ტრადიციის თანახმად, წმიდა მოციქულ სვიმონ კანანელის საფლავი აფხაზეთშია. ქრისტიანობის დევნისას, I-III საუკუნეებში რომის იმპერიიდან აფხაზეთში მრავალი ქრისტიანი გაასახლეს. 325 წელს ნიკეის პირველ მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე მიწვეული იყო ბიჭვინთელი ეპისკოპოსი სტრატოფილე. ეს ფაქტი საქართველოს ზღვისპირეთში ადრიდანვე მტკიცე ქრისტიანული თემების არსებობის მიმანიშნებელია IV ს-ში, საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების შემდეგ, ეს მხარე გაქრისტიანდა და აქტიური ქრისტიანული ცხოვრება დაიწყო. ერთიანი ქართული სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ, XV-XVI სს-ში აფხაზეთის მიმართულებით ჩრდილო კავკასიელი ტომები გააქტიურდნენ. აფხაზეთში შემოჭრილ ადიღეჩერქეზულ ტომებს დასუსტებული ქართული სამთავროები წინააღმდეგობას ვეღარ უწევდნენ. დიდი აგრესიულობით გამორჩეული მომხვდური ტომები დაპყრობილ ტერიტორიებზე ოჯახებით სახლდებოდნენ. XVI-XVII სს-ში ჩრდილო კავკასიიდან ჩამოსახლებული მთიელთა ტომები საქართველოს ისტორიულ კუთხეში – აფხაზეთში დამკვიდრების გამო აფხაზებად იწოდებიან, თუმცა კი თავიდანვე ცნობილი იყო მათი ეთნიკური განსხვავება ძველი აფხაზებისაგან. დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის საკათლიკოსოში გარკვეულ დროს ეპარქიათა რიცხვი 25-მდე აღწევდა. დასავლეთ საქართველოს საკათალიკოსოს გაუქმების დროს იმერეთის სამეფოს სამღვდელმთავროები 4-მდე შემცირდა, ხოლო მოგვიანებით აფხაზეთის საკათალიკოსო ქუთაის-იმერეთის ერთ ეპარქიად ჩამოყალიბდა. 1917 წლის სექტემბერში, ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ მოწვეულ საქართველოს პირველ საეკლესიო კრებაზე აღადგინეს აფხაზეთის ეპარქია, რომლის მწყემსმთავარს ცხუმ-ბედიელი ეწოდა.
ამჟამად ცხუმ-აფხაზეთის მღვდელმთავარია მიტროპოლიტი დანიელი.
1983-დიაკონი.
1985-მღვდელი.
1991-ბერად აღკვეცა.
1992-ბოდბელი ეპისკოპოსი.
1992-მთავარეპისკოპოსი.
2000-2002 - ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი.
1997-2002 - მისიის და ევანგელიზაციის განყოფილების თავმჯდომარე.
2002 - ჭიათურის ეპარქიის მმართველი.
მისამართი: საქართველო, 4005 ლესელიძის ქ. #75. ივანწმინდა [955] 122 22616, 22971.
თბილისი, საპატრიარქო [995] 32982710. მობ:[955] 99532000. ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია საქართველოს უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთში მდებარეობს და ისტორიული აფხაზეთის სამთავროს ტერიტორიას მოიცავს. მის შემადგენლობაში შედის ქალაქები-სოხუმი, ოჩამჩირე, გალი, გუდაუთა, გაგრა, დაბა ტყვარჩელი და მათი მიმდებარე ტერიტორიები. ცხუმ-აფხაზეთის სამღვდელმთავრო სამწყსოს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მესტიისა და ზემო სვანეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან - ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქიები, ჩრდილოეთის საზღვარი კავკასიონის ცენტრალურ ქედს ემთხვევა, დასავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთისა კი – შავი ზღვისპირა ზოლზე მდებარეობს. საქართველოს სხვა კუთხეების მსგავსად, მოციქულებმა ეს მხარეც მოიარეს და ქრისტიანობა იქადაქეს. ,,ქართლის ცხოვრებისა’’ და წმიდა საეკლესიო ტრადიციის თანახმად, წმიდა მოციქულ სვიმონ კანანელის საფლავი აფხაზეთშია. ქრისტიანობის დევნისას, I-III საუკუნეებში რომის იმპერიიდან აფხაზეთში მრავალი ქრისტიანი გაასახლეს. 325 წელს ნიკეის პირველ მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე მიწვეული იყო ბიჭვინთელი ეპისკოპოსი სტრატოფილე. ეს ფაქტი საქართველოს ზღვისპირეთში ადრიდანვე მტკიცე ქრისტიანული თემების არსებობის მიმანიშნებელია IV ს-ში, საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების შემდეგ, ეს მხარე გაქრისტიანდა და აქტიური ქრისტიანული ცხოვრება დაიწყო. ერთიანი ქართული სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ, XV-XVI სს-ში აფხაზეთის მიმართულებით ჩრდილო კავკასიელი ტომები გააქტიურდნენ. აფხაზეთში შემოჭრილ ადიღეჩერქეზულ ტომებს დასუსტებული ქართული სამთავროები წინააღმდეგობას ვეღარ უწევდნენ. დიდი აგრესიულობით გამორჩეული მომხვდური ტომები დაპყრობილ ტერიტორიებზე ოჯახებით სახლდებოდნენ. XVI-XVII სს-ში ჩრდილო კავკასიიდან ჩამოსახლებული მთიელთა ტომები საქართველოს ისტორიულ კუთხეში – აფხაზეთში დამკვიდრების გამო აფხაზებად იწოდებიან, თუმცა კი თავიდანვე ცნობილი იყო მათი ეთნიკური განსხვავება ძველი აფხაზებისაგან. დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის საკათლიკოსოში გარკვეულ დროს ეპარქიათა რიცხვი 25-მდე აღწევდა. დასავლეთ საქართველოს საკათალიკოსოს გაუქმების დროს იმერეთის სამეფოს სამღვდელმთავროები 4-მდე შემცირდა, ხოლო მოგვიანებით აფხაზეთის საკათალიკოსო ქუთაის-იმერეთის ერთ ეპარქიად ჩამოყალიბდა. 1917 წლის სექტემბერში, ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ მოწვეულ საქართველოს პირველ საეკლესიო კრებაზე აღადგინეს აფხაზეთის ეპარქია, რომლის მწყემსმთავარს ცხუმ-ბედიელი ეწოდა.
ამჟამად ცხუმ-აფხაზეთის მღვდელმთავარია მიტროპოლიტი დანიელი.
